PROXECTO DERRIBA quere ser unha comunidade singular. Singular porque tira os seus pulos dun aquí e dun agora concretos, malia que sente a necesidade de abrirse a todo aquilo que poida acontecer noutros lugares e contextos. Comunidade acéfala porque se forma polo conxunto de aqueles que comparten a non pertenza, porque a súa obra é a desobra.
Bakoitzaren kulturak gaurkotasunaren indarra eta herriaren esentzia izaten du. Pixkana sortzen baitugu pentsalmol deen jokabide propioa eta hauen arabera aberasten dugu gure izaera. Baina badago hitzaren atzean ezkutatzen den sekretua eta historiaren atal ezinbestekoa bilakatu dena.
Hitzak soinu diferentea du eta hauek bilduta “puzzle” pertsonala osatzeko gai gara. Soinu horietan gordetzen baita norberaren nortasuna eta guztiak batuta hasten dira hots horren esanahiak alde batetik bestera hedatzen, gure barrenean altxor gisa gordetzeraino. Galak behin adierazi bezala: “Hizkuntza lotu eta banandu egiten duen boterea da eta horrekinbat, tresna ezinbesteko bilakatzen da nortasuna defendatzeko orduan”.
Hizkuntza baten heziketak bide luzea igaro behar du denen ahotan izateraino, baina tamalez, bidegurutzetan pasatzeko seinaleak eta etenaldi derrigorrak aurkitzen ditugu. Orduan kotxe ilarak, errespetatzen ez diren agerbideak eta askoren haserreak esnatzen dira, hizkuntzaren identitatea kolokan jartzearekin batera.
Dena den, medio botoretsu guztien gainetik, sentikizun eta erabileraren arrazoia azaltzen da. Gizarteak maite edo gorrotatu lezake, baina sentitzen ez dena maitatzea ezinezkoa izaten da. Norberaren portaerak sinismetan arrazoituak izaten dira eta ondorioz, txarto eta ondo dagoenaren zentzua sortzen du. Askotan politika kontuekin nahasten da nahastu ezin daitekeena eta esentzia galtzearen arriskua du.
Saltsa gehiegi sartzen diogu entsaladari eta jatorrizko zaporea galdu egiten du. Beti izaten dira osagai inportanteak bertan, denok ezagutzen ditugunak eta erraz identifikatzen direnak, baina hor daude bueltaka platerean kutsu berezia eskaintzen dioten elementu berriak eta egoki edo okerrekoak izatearen zergati direnak.
Sentitzearen eta sentiarazteko gaitasunean egin behar dugu topo balantza perfektua gauzatuz, perfekziorik baldin badago noski. Nolanahi ere, eskuak ez dira onaren edo gaizkiaren baitan elkartzen, beti ere sentieretan batuko dira indarrak eta horra hor, hamaika hizkuntzetan esandako hitzak duten berezko ezaugarria eta kontatu ezin litekeena.
***
A identidade do idioma
A cultura define a esencia dun pobo e a forza de unión con este. Co tempo imos forxando os pensamentos que concretan o comportamento axeitado e con el enriquecemos a nosa unidade, pero se agocha algo indefiníbel tras as palabras que compoñen unha parte esencial na nosa historia.
A linguaxe soa diferente en boca de cada un, pero no seu vínculo somos capaces de crear o noso crebacabezas persoal. Á súa vez, os sons gardan a verdadeira identidade e na constitución destes comezan a corricar os significados dun lado a outro até converterse no tesouro do noso interior. Como ben dixo Gala: O idioma une e separa, pero é a poderosa arma para defender a personalidade.
A educación do idioma debe percorrer un longo camiño até estar en boca de todxs, pero por desgracia nos cruzamentos atopamos demasiados sinais de ceda o paso e stop. Isto provoca longas filas de coches que agardan con impaciencia, non desexan respectar os sinais e amontóanse con enfado. Quizais poderiamos pensar que o cambaleo do idioma dependa de excesivos factores.
En calquera caso, por enriba do poder e as normas, áchase a maxia do sentimento e a simple razón de existencia no seu uso. A sociedade elixe amar ou odiar, pero dificilmente se pode querer aquilo que non se sinte. As propias condutas razóanse sobre apreciacións e polo tanto, créase o sentido entre o ben e o mal. Moitas veces mestúrase con motivos políticos o que non corresponde á mestura, perigando a perda da súa natureza. Engadímoslle demasiada salsa á ensalada determinando un cambio na súa orixe e aínda que existen os ingredientes importantes nesta, aqueles que todxs coñecemos e con facilidade identificamos, están os novos elementos que cambian o seu sabor e lle ofrecen ese toque especial que se converte en motivo do seu bo ou mal gusto.
No poder do sentimento debemos de crear unha balanza perfecta, aínda dubidando desa perfección. As mans non se unen no correcto e incorrecto, pero rózanse no seu porqué e aí álzanse os innumerábeis idiomas coas súas propias características e con todo aquilo que non se pode contar.
No marco da colección "La Philosophie en Effet", dirixida inicialmente por Jacques Derrida, Sarah Kofman, Philippe Lacoue-Labarthe e Jean-Luc Nancy —aínda que só Nancy está vivo na actualidade—, a editorial Galilée publica en París o segundo volume do Séminaire La bête et le souverain que Jacques Derrida impartiu en París no curso 2002-2003.
Jacques Derrida dedicou a súa vida non só á produción dunha das obras filosóficas máis potentes e orixinais da segunda metade do século XX e principios do XXI senón tamén ao ensino: profesor na Sorbona, na École Normale Supérieure, profesor invitado en numerosas universidades de todo o mundo, e dende o ano 1991 e ata a súa morte en 2004, profesor tamén na EHESS (École de Haute Études en Sciences Sociales) de París onde impartiu un seminario titulado "Cuestións de Responsabilidade" no marco do cal reflexionou, ao longo de 13 anos, sobre o segredo, o testemuño, a hospitalidade e a hostilidade, o prexuízo e o perdón, a pena de morte, e finalmente, acerca da besta e o soberano. O volume que agora se presenta, conservando o estilo oral e a palabra "viva" de Derrida —aínda que revisado, retocado e comentado polos editores (Michel Lisse, Marie-Louise Mallet e Ginette Michaud)—, finaliza, sen pechar, ese longo seminario acerca da responsabilidade.
Así como no primeiro volume do seminarioDerrida fai un longo percorrido pola animalidade rompendo certo prexuízo entre a fronteira home-animal e poñendo de relevo os fundamentos ontoteolóxico-políticos da soberanía, aquí, no segundo volume, a súa estratexia é completamente outra. Aproxima dúas lecturas, en principio, completamente illadas: por un lado Robinsón Crusoe de Daniel Defoe e, por outro lado, Os conceptos fundamentais da metafísica. Mundo, finitude, soidade, de Martin Heidegger. Do a-illa-mento de Robinsón e o ascenso a soberano da súa propia soidade ata o seminario que Heidegger imparte entre os anos 1929-1930. Da literatura á metafísica, do século XVIII ao XX, do mundo anglosaxón á Alemaña continental. Derrida mostra como o concepto "walten" será fundamental na reflexión heideggeriana posterior ao seminario dos anos 30, así como abre unha vía de reflexión que despraza a soberanía máis alá do político, do ontolóxico e do teolóxico, unha reflexión acerca de certa violencia archi-orixinaria que constitúe a hiper-soberanía do walten á vez que a enfronta coa morte mesma.
Está xa en preparación o próximo seminario que xirará en torno á pena de morte e que, posiblemente, verá a luz no 2011.
*DERRIDA, J.: Séminaire La bête et le souverain. Volume II (2002-2003). París, Galilée, 2010.
Saldo, rebaixas, 2x1, medo, inseguridade, delincuencia, protección, seguridade, alarmas, vixilancia, videovixilancia, esforzo, sobresforzo, sacrificio, flexibilidade, e dúas palabras que marcan os ritmos e os rituais: CRISE e GRATIS.
Crise, que se utiliza xa para todo e como excusa de todo.
Gratis, que garda no bandullo os desexos daqueles que non poden acceder ás rebaixas e pola que babexan institucións e empresas que se deixan adormecer por unha sinerxía de subvencionismos.
A palabra Crise da moito xogo. É un pouco máxica. Con ela nos beizos pódese despedir mellor, reducir salarios mellor, esixir máis horas extras. Todo con menos remorso rabuñando na conciencia.
A palabra Gratis, produce excitación, e da man coa anterior, unha mudanza de criterios no funcionamento interno dalgunhas entidades que se guían máis pola gratuidade do persoal que polas súas capacidades profesionais. Xa non se valoran as características individuais senón que os procesos de selección se basean principalmente no custo que suporán os/as candidatos/as. Así, moitas persoas que son elexidas para desenvolver diferentes postos de traballo, son rexeitadas no mesmo momento no que sae a relucir que participaron nun contrato subvencionado pola administración nos tres últimos anos, xa que de ser contratadas, a entidade perde a nova subvención. É a consecuencia directa da implantación de certo tipo de programas de “axuda á contratación” que provocan grandes dificultades á hora de integrarse no mundo laboral para quen a viven, pois son excluídos/as da feira dos saldos a onde acuden en masa todo tipo de entidades en busca das maiores gangas.
Estaleiro editora é uma associaçom cultural sem ánimo de lucro que se rege por assembleia com o propósito de desenvolver um projecto de ediçom independente, capaz de abrir novos caminhos dentro do sistema literário galego.
Pretende-se referente daquelas criadoras e consumidoras que, como as integrantes deste projecto, demandam uma alternativa ao circuito oficial da literatura e do pensamento subsidiados e tem como objectivo a criaçom de um espaço de liberdade para a dinamizaçom cultural, a inovaçom literária e o pensamento crítico.
Constitui-se assim como um projecto de difusom cultural que, optando por vias de distribuiçom alternativa, rejeita a política dos subsídios e pretende uma ediçom de qualidade a preços reduzidos, cujo mínimo lucro esteja destinado unicamente à produçom de novos materiais e à promoçom e distribuiçom dos já publicados, renunciando autores e editores a qualquer tipo de retribuiçom económica polo seu trabalho.
Editará sob licenças Creative Commons, permitindo e ainda fomentando a possível reutilizaçom das suas publicações, só exigindo ser informada da ediçom dos novos materiais, que esta se faga sob o mesmo tipo de licença, citando a ediçom original e também sem ánimo de lucro.
Editará em galego, respeitando a opçom normativa das autoras e/ou das responsáveis polos trabalhos publicados.
